
ریچارد سوم اجرا نمی شود نویسنده: ماتئی ویسنی یک مترجم: اصغر نوری تهران - نشر نی - چاپ 4 - 1399تعداد صفحات: 115ماتئی ویسنی یک؛ نمایشنامه نویس، شاعر و روزنامه نگار رومانیایی ساکن فرانسه یکی از مهم ترین نمایشنامه نویسان حال حاضر جهان به شمار می رود و تا کنون موفق به جوایزی نظیر جایزۀ اتحادیۀ نویسندگان رومانیایی برای بهترین کتاب شعر گردیده است. او طی ده سال نمایشنامه های زیادی نوشت که چاپ و اجرای همۀ آنها در رومانی ممنوع شدند. ویسنی یک که طعم زهر دیکتاتوری را در زمانۀ حاکمیت نیکلای چائوشسکو در روما...
ادامه مطلب
دکتر فاستوس نویسنده: کریستوفر مارلو مترجم: لطفعلی صورتگراصفهان - نشر فردا - چاپ 2 - 1392تعداد صفحات: 114تراژدی ده صحنه ای «دکتر فاستوس» اثر نمایشنامه نویس سدۀ شازدهم انگلستان کریستوفر مارلو شرح اشتهای سیری ناپذیر آدمی به قدرت طلبی و تلاش برای نفوذ در تمامی اسرار جهان است. فاستوس؛ دکتر علوم روح خود را در ازای بیست و چهار سال کامروایی به شیطان می فروشد و زمانی که مهلت به پایان می رسد اعوان شیطان او را با خود به دوزخ می برند. هر چند از نظر طرح و نقشه ریزی باید درام «ادوارد دوم» را شاهکار مارلو دان...
ادامه مطلب
دشمن مردمنویسنده: آرتور میلر مترجم: فاطمه خسروی، غلامحسین دولتآبادیتهران - نشر افراز - چاپ ۱ - ۱۳۹۰تعداد صفحات: ۱۴۳آرتور میلر نمایشنامه "دشمن مردم" یکی از مهمترین نمایشنامههای هنریک ایبسن را اقتباس کرده است. خود در دلیل این کار نوشته است: "ایبسن دارای ویژگی خاصی است که کمتر نویسندهی جدی میتواند آن را نادیده بگیرد. او عصارهی کاملی از توانایی، مقاومت و دارای اعتقادی تمام و کمال است که سعی بر این دارد اینها را بگوید و میخواهد تماشاگر نیز آن ها را بشنود. در سالهای اخیر اجراهایی که از آثار ای...
ادامه مطلب
شب های روشن نویسنده: فیودور داستایوفسکی مترجم: سروش حبیبیتهران - نشر ماهی - چاپ ۹۵ - ۱۴۰۳تعداد صفحات: ۱۰۹شبهای روشن حکایت تنهایی آدمیست. ماجرای حرمانی است که انسانهای بی شماری همواره زهر آن را در جان خود یافته اند و تلخی اش را به تمامی چشیده اند. از آنجایی که نویسنده برای طرح داستان بلند خود دست بر موضوعی گذاشته که کهنگی بر نمی دارد و همواره مسئلۀ انسانهاست، این داستان نیز از رونق نیفتاده و پس از سالهای مدیدی که از آفرینش آن گذشته همواره جزو کتابهایی بوده است که در ممالک مختلف جهان بارها ترجمه ...
ادامه مطلب
برگزیدهنویسنده: نیل سایمون مترجم: مهتاب صفدریتهران - نشر همگو - چاپ ۱ - ۱۴۰۳تعداد صفحات: ۹۵نیل سایمون در نمایشنامۀ «برگزیده» نگاهی کمیک به مفاهیم خدا، شیطان و مذاهب دارد و داستان خود را در یک خانوادۀ مرفه کارخانه دار طرح می ریزد. بسیاری از فنون ایجاد کمدی در درام را در این متن می توان به خوبی مشاهده کرد. در بطن ماجرا نیز تلمیح هایی به ماجراهای برخی پیامبران از قبیل ایوب صورت می گیرد. امتحان الهی، تم و موضوع اصلی و هستۀ مرکزی ماجراست که حول آن بقیۀ ماجراها شکل می گیرند. ترجمۀ مهتاب صفدری بر این ...
ادامه مطلب
اتاق شمارۀ ۶نویسنده: آنتوان چخوف مترجم: آبتین گلکارتهران - نشر هرمس - چاپ ۲۳ - ۱۴۰۳تعداد صفحات: ۹۲این اثر چخوف که در قالب داستان بلند به نگارش در آمده توسط بسیاری از نویسندگان و هنرمندان شاخص زمانۀ او مورد تمجید قرار گرفت و اغلب به آن توجه ویژه ای نشان دادند. این داستان که در آن مقولۀ رنج و شیوۀ برخورد با آن در میان گفت و گوهایی بین یک بیمار روانی و پزشک او را از دو دیدگاه متفاوت بررسی می کند، به ظاهر شرح احوال بیماران روحی و روانی است ولی در لایه ای ژرف تر نویسنده در خلال آن به وضعیت جامعۀ رو...
ادامه مطلب
فعل نویسنده: محمد رضایی راد تهران - نشر بیدگل - چاپ ۸ - ۱۴۰۳تعداد صفحات: ۹۵«فعل» تا جایی که گسترۀ مطالعاتم در حوزۀ نمایشنامه قد می دهد به احتمال زیاد اولین نمایشنامۀ فارسی است که با محوریت دستور زبان به نگارش درآمده است یا دستکم مهمترین نمایشنامه به زبان فارسی با این موضوع است. رضایی راد مبحثی خشک و علمی را دستمایۀ تئاتر قرار داده و در این راه، کار سختی را در پیش داشته است، چون در تئاتر حفظ مخاطب و برقرار ماندن ارتباط او با صحنه امری مهم و حیاتی برای بقای اجراست. به همین جهت نمایشنامه نویس از...
ادامه مطلب
مشت بر پوست نویسنده: هوشنگ مرادی کرمانی تهران - انتشارات معین - چاپ ۱۳ - ۱۴۰۱تعداد صفحات: ۱۰۲«مشت بر پوست» داستانی بلند است در غایت سادگی و به دور از هر گونه مغلق گویی و پیچیدگی که ویژگی قلم نیرومند مرادی کرمانی است. سطرها بسیار جاندار و زنده هستند و گویی نبض دارند و البته این زنده بودن تصادفی نیست. حاصل مشاهده و تجربۀ زیستۀ نویسنده است که زندگی واقعی خود و دیده ها و شنیده هایش را ماهرانه همچون قالیبافی که تار و پودها را در هم می تند و از میان نخ و دفتین و گزلیک فرشی فاخر سر بر می آورد، داستانش...
ادامه مطلب
دکتر فاستوس نویسنده: کریستوفر مارلومترجم: لطفعلی صورتگراصفهان - نشر فردا - چاپ 2 - 1392تعداد صفحات: 114تراژدی ده صحنه ای «دکتر فاستوس» اثر نمایشنامه نویس سدۀ شازدهم انگلستان کریستوفر مارلو شرح اشتهای سیری ناپذیر آدمی به قدرت طلبی و تلاش برای نفوذ در تمامی اسرار جهان است. فاستوس؛ دکتر علوم روح خود را در ازای بیست و چهار سال کامروایی به شیطان می فروشد و زمانی که مهلت به پایان می رسد اعوان شیطان او را با خود به دوزخ می برند. هر چند از نظر طرح و نقشه ریزی باید درام «ادوارد دوم» را شاهکار مارلو دانست اما هیچ یک از آثار او از لحاظ اهمیت موضوع به دکتر فاستوس نمی رسد و این همان شاهکاری است که گوته آن را به عنوان سرمشق درام فاوست خود، که بزرگ ترین درام فلسفی عصر حاضر است گرفت. این تراژدی پرمعنا نه تن...
ادامه مطلب
ریچارد سوم اجرا نمی شود نویسنده: ماتئی ویسنی یکمترجم: اصغر نوری تهران - نشر نی - چاپ 4 - 1399تعداد صفحات: 115ماتئی ویسنی یک؛ نمایشنامه نویس، شاعر و روزنامه نگار رومانیایی ساکن فرانسه یکی از مهم ترین نمایشنامه نویسان حال حاضر جهان به شمار می رود و تا کنون موفق به جوایزی نظیر جایزۀ اتحادیۀ نویسندگان رومانیایی برای بهترین کتاب شعر گردیده است. او طی ده سال نمایشنامه های زیادی نوشت که چاپ و اجرای همۀ آنها در رومانی ممنوع شدند. ویسنی یک که طعم زهر دیکتاتوری را در زمانۀ حاکمیت نیکلای چائوشسکو در رومانی چشیده بود، فعالیت های خود را در فرانسه و محیط آزاد اروپا ادامه داد تا بتواند آن طور که باید بنویسد و استعداد خود را بروز دهد. نمایشنامۀ «ریچارد سوم اجرا نمی شود» به گوشه هایی از زندگی فسوالود مایرهول...
ادامه مطلب
به سوی برادوی نویسنده: نیل سایمونمترجم: وحید عمرانی تهران - نشر افراز - چاپ ۱ - ۱۴۰۲تعداد صفحات: ۱۵۶اغلب آثار دراماتیک سایمون کمدی هستند و عمده شهرت او نیز در جهان نمایش بر اساس همین کمدیxad نویسیxad هاست، اما در«به سوی برادوی» مشخصهxad های بارزی از تراژدی مدرن را نیز مشاهده میxad کنیم که با کمدی ترکیب شده، دوشادوش آن حرکت میxad کند و از این لحاظ می xadتوان شاهد وجههxad ها و ابعاد جدیدی از سبک درام xadنویسی او در فضای این اثر بود. سایمون در این نمایشنامه به قول خودش یک موقعیت غمگین را شوخxad طبعانه روایت کرده است. «به سوی برادوی» نمایشنامهxad ای نیمه اتوبیوگرافیک و آخرین فصل از «سه گانۀ یوجین» پس از «خاطرات ساحل برایتون» و «بیلوکسی بلوز» است که هنوز هیچxadکدام به زبان فارسی ترجمه نشدهxad اند...
ادامه مطلب
زبان زنده نویسنده: منوچهر انور تهران - نشر کارنامه - چاپ ۳ - ۱۴۰۱تعداد صفحات: ۳۵۸حاصل دانش و تجارب نیم قرن منوچهر انور؛ نویسنده، مترجم، محقق و ویراستار ادبی در کتاب «زبان زنده» جلوه نموده است. در این کتاب چند و چون نثر فارسی از دوران قاجار تا به زمان حاضر به طور اخص بررسی می شود و در این میان گاه به تاریخ های دورتری تا قرون ششم و پنجم نیز ارجاعاتی صورت می گیرد. در هر بخش از گفتار، نمونه هایی عینی از متون گذشته در کتاب آورده شده و تجزیه و تحلیل می شود. انور در این کتاب زنده بودن زبان فارسی را منوط به ارتباطی متعادل بین زبان گفتاری یا شکسته و عامیانه با لفظ قلم می داند و برای اثبات این مدعا نمونه های جالبی از دوران معاصر را نیز بر می شمارد که قابل توجه است. کتابی بسیار سودمند و دانش بنیان دربا...
ادامه مطلب
پسرنویسنده: فلوریان زلر مترجم: ساناز فلاح فردتهران - نشر قطره - چاپ ۲ - ۱۳۹۷تعداد صفحات: ۱۰۷فلوریان زلر یکی از برجسته ترین نمایشنامه نویسان معاصر فرانسه است که علیرغم جوانی خود (متولد ۱۹۷۹) موفق به کسب جوایز معتبری در عرصۀ ادبیات نمایشی از جمله جایزۀ مولیر و جایزۀ انترالیه شده است. مشهورترین آثار او تریلوژی «پدر، مادر، پسر» است که موضوع آنها حول محور خانواده و ارتباطات مابین همخون ها می چرخد. در نمایشنامۀ «پسر» زلر مشخصاً به آثار سوء طلاق در خانواده و به ویژه بر فرزندان می پردازد. والدینی که خود با وجود داشتن فرزند، طلاق و جدایی را تجربه کرده اند با این متن ارتباط ویژه ای برقرار خواهند کرد. متن چند لایه و از جنس روان داستان بوده و زلر توفیق یافته است که این لایه های گوناگون را به طرزی حساب ش...
ادامه مطلب
سفر به دور اتاقمنویسنده: اگزویه دو مستر مترجم: احمد پرهیزیتهران - نشر ماهی - چاپ ۸ - ۱۴۰۲تعداد صفحات: ۱۲۳اگزویه دو مستر نویسنده و نقاش قرون هجدهم و نوزدهم در فرانسه است. قلمی منحصر به فرد که خاص خود اوست و نوآوری هایی در رمان نویسی دارد. دو مستر پس از دوئل با افسری ایتالیایی در یک پادگان که به کشته شدن حریف او انجامید، محکوم به چهل و دو روز حبس خانگی در اتاق خانۀ خودش می شود. مجازات کنندگان غافل از این بودند که به قول خود او موشی را به انبار گندم تبعید کرده اند. نویسنده ای که ابزار کارش تخیل اوست می تواند به راحتی چهل و دو روز را آنچنان بر سمند خیال خود بتازد و مرزهای جهان ها را درنوردد که این مدت برای او به قدر ساعتی به طول نینجامد. نویسنده در این اثر، توسن سرکش تخیل را در میدان اتاق شخصی خ...
ادامه مطلب
یکشنبه ای دوست داشتنی برای کروکوئرنویسنده: تنسی ویلیامز مترجم: وحید عمرانیتهران - نشر افراز - چاپ ۱ - ۱۴۰۲تنسی ویلیامز در عرصۀ ادبیات نمایشی از جایگاه ویژه ای برخوردار است به گونه ای که حتی برخی از منتقدان برجستۀ جهان او را غول نمایشنامه نویسی قرن بیستم و یکی از تأثیرگذارترین نویسندگان معاصر در ادبیات آمریکا قلمداد کرده اند، چنان که در سال ۱۹۵۵.م موفق شد با نمایشنامۀ «گربه روی شیروانی داغ» برندۀ دومین جایزۀ بزرگ ادبی جهان بعد از نوبل یعنی جایزۀ پولیتزر شود. او از اواخر دهۀ چهل میلادی نمایشنامه هایش را عرضه کرد و شانس آن را داشت که در همان آغاز کار شناخته و مطرح شود. دلیل این موفقیت را در خود نمایشنامه ها می توان جست و جو کرد. ویلیامز در نخستین متن های نمایشی اش انسان هایی را به عنوان شخصیت ه...
ادامه مطلب
هراکلسنویسنده: اوریپیدمترجم: دکتر غلامرضا شهبازیتهران - نشر بیدگل - چاپ ۱ - ۱۴۰۲نمایشنامۀ «هراکلس» یک تراژدی آتنی است که نخستین بار حدود سال چهارصد و شانزده پیش از میلاد بر صحنه رفته است. هنگامی که هراکلس در جهان زیرین در حال انجام دادن کارهای مردافکن خویش است، لیکوس؛ غاصب تاج و تخت تبای، پدر، همسر و فرزندان او را به مرگ محکوم میکند. هراکلس به موقع برای نجات آنان از راه میرسد، اما این سرآغاز دردهای بی پایان بزرگترین پهلوان یونانیان است. هراکلس اوریپید، نمایشنامهای غیر معمول، تأثیرگذار و آکنده از دردهای انسانی است. اوریپید در این درام، ضمن برخورد نوآورانه با اسطوره، ساختاری بنا میکند که جسورانه و مثال زدنی است. دکتر شهبازی در ترجمۀ خود از لحنی کلاسیک و متناسب با دوره و فضای مربوط به نمایشنامه...
ادامه مطلب
پروین دختر ساساننویسنده: صادق هدایتتهران - نشر امیرکبیر - چاپ ۳ - ۱۳۴۲صادق هدایت بزرگ ترین داستان نویس معاصر ایران در این نمایشنامۀ سه پرده ای شکست ایرانیان مقابل اعراب مسلمان در حدود چهارده قرن پیش را به تصویر می کشد. شکستی که متعاقب آن تمامی کتابهای کهن ایران توسط مهاجمان وحشی سوزانده می شود، دختران به اسارت و کنیزی برده می شوند، مردان کشته می شوند و هنر و فرهنگ در مقابل توحش و شهوت پابرهنگانی تشنۀ جاه و قدرت به بهانۀ آوردن آیین جدید، رخ در نقاب خاک می کشد و به قول فردوسی بزرگ عبارت «هنر خوار شد جادویی ارجمند» به منصۀ ظهور می رسد. نمایشنامه ای است دردناک و سرتاسر مشحون حقایقی از پیامدهای حملۀ بنیان کن اعراب به مهد و فرهنگ و تاریخ جهان که هنوز که هنوز است پس از بیش از هزار و سیصد سال آثار ش...
ادامه مطلب
پاندای بزرگ و اژدهای کوچکنویسنده: جیمز نوربریترجمه: نازنین فیروزیتهران - نشر میلکان - چاپ ۱۵ - ۱۴۰۱تعداد صفحات: ۱۶۰نویسنده این کتاب را تقدیم به تمام کسانی کرده است که گم شده اند. او در توضیح دلیل نوشتن این کتاب چنین آورده است: «چند وقت پیش که شرایط خوبی نداشتم، اتفاقی در یک کتابفروشی کتاب های دست دوم به کتابی دربارۀ آیین بودایی برخوردم. محتوایش برای جذاب بود و شروع کردم به بررسی عمیق تر معنویت و مراقبه. هر چه بیشتر یاد گرفتم، بیشتر متوجه شدم که نیازی نیست بردۀ افکار منفی ام باشم. بعد از کشف چیزی که تا این اندازه شادی ام را افزون کرد، بیشتر مصمم شدم به دیگران کمک کنم. به انجمن خیریه ای پیوستم و با افرادی هم صحبت شدم که برای رهایی از تنهایی، اضطراب و افسردگی تماس می گرفتند. میزان رنج بشر واقعا...
ادامه مطلب
خال گل سرخنویسنده: تنسی ویلیامزمترجم: مرجان بختمینوتهران - نشر مینو - چاپ ۹ - ۱۴۰۱تعداد صفحات: ۱۴۴شخصیت محوری این نمایشنامه؛ سرافینا دلهرز زنی میانسال و خیاط است که تمامی آمال و زندگانیاش را در عشق به شوهرش خلاصه کرده است. او جانش را به جان شوهرش بسته و تمامی دلخوشی و رویاهای زندگیاش را در وجود او میبیند. شوهری که از دست میرود و موجب پریشان احوالی شدید سرافینا و افسردگی و انزوای سه ساله او میشود. اما همه چیز از وقتی بدتر میشود که در مییابد شوهرش به او خیانت میکرده است. تنسی ویلیامز در این اثر یک زن آتشین مزاج ایتالیایی را با تمامی ویژگیهای عالم زنانه همچون نقاشی ماهر ترسیم میکند و از جامعه ایتالیاییهای مهاجر به آمریکا نیز تصویر نسبتاً واضحی را ارائه میدهد. اثری بسیار دراماتیک و سرشار از مسائ...
ادامه مطلب
هراکلسنویسنده: اوریپیدمترجم: دکتر غلامرضا شهبازیتهران - نشر بیدگل - چاپ 1 - 1402نمایشنامۀ «هراکلس» یک تراژدی آتنی است که نخستین بار حدود سال چهارصد و شانزده پیش از میلاد بر صحنه رفته است. هنگامی که هراکلس در جهان زیرین در حال انجام دادن کارهای مردافکن خویش است، لیکوس؛ غاصب تاج و تخت تبای، پدر، همسر و فرزندان او را به مرگ محکوم میکند. هراکلس به موقع برای نجات آنان از راه میرسد، اما این سرآغاز دردهای بی پایان بزرگترین پهلوان یونانیان است. هراکلس اوریپید، نمایشنامهای غیر معمول، تأثیرگذار و آکنده از دردهای انسانی است. اوریپید در این درام، ضمن برخورد نوآورانه با اسطوره، ساختاری بنا میکند که جسورانه و مثال زدنی است. دکتر شهبازی در ترجمۀ خود از لحنی کلاسیک و متناسب با دوره و فضای مربوط به نمایشنامه...
ادامه مطلب